Wij zijn onze website aan het vernieuwen.

Ontdekt u nog een pagina die niet klopt of hebt u een goede suggestie, laat het ons dan weten via webmedia@umcutrecht.nl.

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Lees meer over het cookiebeleid.

Klinische fysica, medische vervolgopleiding (klifios)

Hoofdingang UMC Utrecht

Als klinisch fysicus ben jij de fysisch expert die zijn kennis toepast in dienst van de geneeskunde. De opleiding tot klinisch fysicus bestaat uit een algemeen deel en een specialisatiegedeelte, waarin jij je kunt specialiseren in radiotherapie, radiologie en nucleaire geneeskunde, audiologie of algemene klinische fysica. Wij bieden een hoogtechnologische opleiding met mogelijkheden tot wetenschappelijk onderzoek, die georganiseerd wordt binnen clusterverband waarbinnen ook participeren het St. Antonius ziekenhuis, Gelre ziekenhuizen, Pento, Radiotherapiegroep locatie Deventer en het instituut Verbeeten. Momenteel zijn er acht klifios (klinisch fysici in opleiding) werkzaam binnen de klinische fysica van het UMC Utrecht.

Het vakgebied klinische fysica

Als klinisch fysicus houd je je bezig met fysische methodieken die in de gezondheidszorg worden toegepast. Je houdt je bijvoorbeeld bezig met stralingshygiëne, veiligheidsmanagement en risicoanalyses in de gezondheidszorg, de introductie van nieuwe technologieën in de gezondheidszorg en voert wetenschappelijk onderzoek uit.

Specialisatiegebieden

De klinische fysica kent vier specialisatiegebieden te weten algemene klinische fysica, radiologie, nucleaire geneeskunde , radiotherapie en audiologie.

  • De klinisch fysicus radiologie en nucleaire geneeskunde is verantwoordelijk voor de beeldkwaliteit in de diagnostiek en speelt een rol bij behandelingen waarbij radioactieve stoffen worden gebruikt. Hij/zij voert kwaliteitscontroles uit, helpt mee bij de aanschaf en het gebruik van medische apparatuur en radioactieve stoffen, doet wetenschappelijk onderzoek, stelt veiligheidsvoorschriften op, geeft scholing aan zorgprofessionals en draagt zorg voor implementatie van innovaties.
  • De klinisch fysicus radiotherapie werkt intensief samen met de radiotherapeut door de  stralingsbelasting te doorrekenen en het uitvoeren van kwaliteitsmetingen aan versnellers en afschermingsberekeningen.
  • Als audioloog /videoloog ben je werkzaam in een audiologisch centrum of in een ziekenhuis, waarbij je auditieve of visuele hulpmiddelen aanmeet.
  • Als algemeen klinisch fysicus werk je meestal op het terrein van radiologie en nucleaire geneeskunde en daarnaast richt jij je op medische technieken als laserveiligheid of complexe IC apparatuur en klinische informatica.

In het UMC Utrecht werken klinisch fysici bij de afdeling Radiotherapie, de afdeling Radiologie en Nucleaire geneeskunde, de afdeling Audiologie en bij Medische Technologie & Klinische Fysica.

Programma opleiding klinische fysica

De opleiding tot klinisch fysicus duurt vier jaar en bestaat uit een basiscurriculum van twee jaar en een specialisatie van twee jaar. Aan het basiscurriculum wordt in clusterverband vorm gegeven door middel van een gezamenlijk basisjaar.

Jaar 1-2: basiscurriculum

Het basiscurriculum biedt iedere klifio een basis aan kennis en inzicht op verschillende gebieden aan de hand van een aantal thema’s, ingevuld naar specialisatiegebied.
De thema’s zijn onder andere:

  • attitudevorming
  • wetenschappelijke vorming
  • therapie, functieonderzoek en bewaking.
  • functieonderzoek
  • medische beeldvormende diagnostiek
  • veiligheid en stralingshygiëne
  • anatomie, fysiologie en pathologie
  • medische instrumentatie
  • management in een ziekenhuisomgeving
  • organisatie en wetgeving in de gezondheidszorg
  • externe scholing

Jaar 3-4: aanvullende opleiding

In het kort zijn de aanvullende opleidingen van de specialisatiegebieden als volgt opgebouwd:

Onderwijs

Het onderwijs bestaat uit cursorisch onderwijs en nascholing van de NVKF. Voorts wordt er in clusterverband gezamenlijk klifio onderwijs georganiseerd, waarbij wisselende onderwerpen aan bod komen relevant voor de klifio variërend van klinisch fysisch tot ziekenhuismanagement. Daarnaast neem je deel aan lokale/regionale klinische besprekingen, maar ook aan wetenschappelijke bijeenkomsten van lokaal tot internationaal niveau. Tevens is het bijwonen van werkgroepen, werkbezoeken bij andere instituten en het verlenen van onderwijs aan andere medewerkers onderdeel van je opleiding.

Clusterpartners

Het UMC Utrecht heeft samenwerkingsverbanden met verschillende ziekenhuizen en instellingen afhankelijk van het specialisatiegebied, nl. het St. Antonius ziekenhuis, Gelre ziekenhuizen, Pento, Radiotherapiegroep locatie Deventer en het instituut Verbeeten.

Specialisaties

Specialisatie klinische fysica algemeen

Als KFA (klinisch fysicus algemeen) dien je klinische praktijkervaring te hebben in tenminste 3 van de volgende gebieden: anesthesiologie, chirurgie, interne geneeskunde, intensive care geneeskunde,  functieonderzoek, radiologie of nucleaire geneeskunde. In het basispakket zal er vooral aandacht besteed worden aan de anatomie, fysiologie en pathologie op gebied van cardiologie, interne geneeskunde, neurologie en radiodiagnostiek.

Affiliatieziekenhuizen

Het UMC Utrecht heeft een intensief samenwerkingsverband met Tergooiziekenhuizen in Hilversum en het Meander Medisch Centrum in Amersfoort. Ongeveer de helft van de opleidingstijd zal je in de  periferie doorlopen. Andere perifere ziekenhuizen waar je terecht kunt komen, zijn het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch, het Rijnstate Ziekenhuis in Arnhem, Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede, het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en Medisch Spectrum Twente in Enschede. 

Specialisatie kl. fysica radiologie en nucleaire geneeskunde

Als klinisch fysicus radiologie en nucleaire geneeskunde (KF RNG) richt jij je op de fysische aspecten van de radiologie en nucleaire geneeskunde en de veiligheid en kwaliteit bij de toepassing van radiologische en nucleair geneeskundige apparatuur en methodes. De opleiding is ingevuld aan de hand van de volgende thema’s: 

  • Fysica van beeldvormende modaliteiten: CT, MRI, PET/CT, SPECT/CT, rontgen, mammografie, fluoroscopie, ultrasound, DEXA
  • Beeld reconstructietechnieken en beeldverwerking
  • Kwaliteitscontroles
  • Anatomie, fysiologie en pathologie
  • Isotopen en tracers
  • Radiofarmacie
  • Straling: dosimetrie en detectie
  • Therapie: Radionucliden therapie, interventieradiologie
  • Diagnostische monitoren
  • Klinische IT

Onderwijs

Het cursorisch onderwijs bestaat onder andere uit de cursus tot Coördinerend Stralingsdeskundige. Ook is er gelegenheid tot het doen van stages bij o.a. radiotherapie, radionuclidenlaboratorium, klinische chemie, pathologie, functieafdelingen, OK, IC, ziekenhuisapotheek, technische/instrumentele dienst. Daarnaast bieden wij je de mogelijkheid tot het bezoeken van internationale congressen van de European Association for Nuclear Medicine (EANM), de Society of Nuclear Medicine (SNM), de Radiological Society of North America (RSNA) en het World Medical Physics Congress.

Affiliatieziekenhuizen

Een deel van de opleiding zal in de periferie doorlopen worden. Daarnaast hebben wij ook een wetenschappelijk samenwerkingsverband met het Image Sciences Institute/Imago.

Specialisatie radiotherapie en audiologie

Specialisatie klinische fysica radiotherapie

Het specialisatiegebied van klinische fysica radiotherapie richt zich op onderwerpen als kennis van achtergronden van de radiotherapie, het verwerven van vaardigheden met betrekking tot het omgaan en meten van toestellen, het instellen en controleren van software die nodig is voor het ontwerp en de uitvoering van behandelingen en het ontwerpen en protocolleren van behandelingstechnieken. Daarnaast verwerf je kennis van andere werkterreinen die van belang zijn voor de klinisch fysicus, zoals basisprincipes van de oncologie en de beeldvormende disciplines.

Affiliatieziekenhuizen

Het UMC Utrecht heeft een samenwerkingsverband met de IMAGO onderzoeksschool waardoor er veel opleidingsactiviteiten in huis worden aangeboden. Er zijn 1-2 opleidingsplaatsen per jaar in het UMC Utrecht.

Specialisatie klinische fysica audiologie

De opleiding tot audioloog is opgebouwd uit een basisopleiding en een aanvullende opleiding. De basisopleiding is onder andere gericht op de anatomie, fysiologie en pathologie van het oor en de daarbij behorende functieonderzoeken en apparatuur, zo als gehoorapparaten en cochleair implantaten. De aanvullende opleiding bestaat uit de modules vakkennis met bijbehorende thema’s, kennis van de organisatie, klinische vaardigheden en een stage van minimaal 6 maanden.

De thema’s zijn:

  • de normale functie van het horen en verstaan
  • diagnostiek
  • pathologie
  • behandelwijzen
  • multidisciplinaire vorming en functioneren in multidisciplinaire omgeving

Onderwijs

Als klifio audioloog zal je participeren in nascholingsactiviteiten van de NVA, KNO-vereniging, NVKF en de KLIFOP. Onderwerpen van het cursorisch onderwijs zijn gesprekstechniek, audiologische/medische/ontwikkelingspsychologische en taal-/spraakontwikkelingsonderwerpen en veiligheids- en risicoanalyse.

Affiliatieziekenhuizen

Tijdens je opleiding tot audioloog zal je zowel in het UMC Utrecht als in het Audiologisch Centrum stages volgen. Indien jij je opleiding in een universitaire setting volgt, zal je minimaal 6 maanden stage lopen in een perifeer Audiologisch Centrum. Indien jij je opleiding in de periferie volgt, zal je minimaal 6 maanden stage lopen in het UMC Utrecht.

Maak kennis met de opleidingsgroep

Opleiders Klinische fysica (algemeen)

Opleider mw. dr. ir. A. Timmerman
Plaatsvervangend opleider dr. ir. A.I. Rem

Nucleaire Geneeskunde

Opleider dr. ir. H.W.A.M. de Jong

Radiotherapie

Opleider dr. C.P.J. Raaijmakers
Plaatsvervangend opleider dr. B. van Asselen 

Klinische fysica - Audiologie

Opleider dr. ir. A.E. Hoetink

Contact en vragen

Heb je een vraag over de opleiding klinische fysica? Neem dan contact op met mw. dr. ir. A. Timmerman via A.M.D.E.Timmerman@umcutrecht.nl.

Naar boven