Terug

Hoofd-hals (chirurgische) oncologie

Hoofd-hals (chirurgische) oncologie

Specialisme

Hoofd-halsoncologie richt zich op de diagnostiek, behandeling en nazorg van patiënten met kanker in het hoofd-halsgebied. Het hoofd-halsgebied omvat alle lichaamsdelen boven de sleutelbeenderen, behalve de hersenen, de ogen, de schildklier en de wervelkolom.

Kanker in het hoofd-halsgebied uitklapper, klik om te openen

Hoe vaak komt het voor?

In Nederland krijgen elk jaar ongeveer 3000 mensen te horen dat ze kanker hebben in het hoofd-halsgebied. Dit is 4 á 5% van het totale aantal mensen die jaarlijks de diagnose kanker krijgen.

Behandeling in gespecialiseerde ziekenhuizen

Het hoofd-halsgebied is door de anatomie en de vele functies een ingewikkeld gebied. De diagnostiek en behandeling is complex. Kennis en ervaring is belangrijk om een goede kwaliteit van zorg te bieden. In Nederland is daarom afgesproken dat behandeling van kanker in het hoofd-halsgebied gebeurt in gespecialiseerde centra. Het UMC Utrecht is één van die centra. Jaarlijks komen hier meer dan 500 patiënten voor het eerst in behandeling voor hoofd-halskanker.

Overeenkomsten tussen hoofd-halstumoren

Hoofd-halstumoren zijn divers, maar hebben veel overeenkomsten, zowel in de wijze van ontstaan en uitzaaiing als in de methoden van diagnostisch onderzoek, behandeling en revalidatie.

Wie behandelt patiënten met hoofd-halskanker?

De hoofd-hals oncologische werkgroep is verantwoordelijk voor de zorg. De werkgroep is multidisciplinair: alle specialismen die bij de zorg betrokken zijn, nemen deel aan de werkgroep. Leden zijn hoofd-hals chirurgen die gespecialiseerd zijn in behandeling van kanker (Keel-, Neus-, en Oor-artsen, KNO-artsen) en Mondziekten, Kaak en Aangezichtschirurgen, MKA-artsen). Daarnaast zijn ook radiotherapeut, medisch oncoloog, radioloog, een patholoog-anatoom en nucleair geneeskundige lid van de werkgroep.

Naast de medisch specialisten zijn ook veel andere disciplines betrokken: (oncologie)verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten, diëtist, logopedist, fysiotherapeut, mondhygiëniste, maatschappelijk werker en geestelijke verzorger.

Make Sense-campagne 2022: 19 t/m 23 september

Om hoofd-halskanker bekender te maken en daarmee zoveel mogelijk hoofd-halspatiënten een toekomst te geven, organiseert de Europese Vereniging Hoofd-Halstumoren (EHNS) in samenwerking met Patiëntenvereniging HOOFD-HALS (PVHH) en de Nederlandse Werkgroep voor Hoofd-Hals Tumoren (NWHHT) in het najaar van 2022 weer de Make Sense-bewustwordingscampagne. Het thema van de campagne is 'Niet vanzelfsprekend...'.

Dagelijkse dingen niet vanzelfsprekend

Eten. Praten. Zoenen. De meesten van ons doen het dagelijks. Maar wat als dat niet meer vanzelfsprekend is? Ieder jaar krijgen zo’n drieduizend Nederlanders de diagnose hoofd-halskanker. Bultje in de neus, plekje onder de tong en het gevoel van een graatje in de keel: de symptomen vallen in het begin misschien niet zo op, maar de gevolgen kunnen ingrijpend zijn. Tijdens de campagneweek delen drie ervaringsdeskundigen hun verhaal met ons. Klik hier voor hun verhalen en meer informatie.

Topkok Ron Blaauw: “Iedereen moet kunnen genieten”

Voor wie het niet vanzelfsprekend is om alles te kunnen eten, heeft chef-kok Ron Blaauw een menu samengesteld. Ron: “Als je een groot deel van je vermogen om te eten verliest, is het misschien wel nóg belangrijker om te genieten van wat je wél kunt eten.” In zijn kookstudio Ron Blaauw Central Station spreekt hij hierover met Rieny Verberne (1947) en haar dochter. Rieny heeft tongkanker gehad en merkt daarvan nog dagelijks de gevolgen. Samen bereiden ze een van Rons gerechten: bloemkool met Pierre Robert-kaas en truffel. Alle recepten verschijnen in het decembernummer van HOOFD-HALS magazine, het ledenblad van de PVHH. 

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Uitnodiging: Themabijeenkomst Late Radiatieschade

Patiëntenvereniging HOOFD-HALS (PVHH) en de Utrechtse Werkgroep Hoofd-Hals Tumoren (UWHHT) organiseren tijdens de Make Sense Campagne op dinsdagmiddag 20 september gezamenlijk een themabijeenkomst over late radiatieschade, het voorkomen van deze schade, de behandeling van deze schade en de gevolgen van de schade op het dagelijks leven. Ook komen ervaringsdeskundigen aan het woord.

Voor wie?Patiënten, hun naasten, zorgverleners en andere belangstellenden
Wanneer?Dinsdag 20 september 2022 van 13.00 tot 17.00 uur
Waar?UMC Utrecht HEIDELBERGLAAN 100, Q-gebouw Auditorium

Meer informatie over de themabijeenkomst vindt u hier.

Uitnodiging: Oncomid Verwijzersbijeenkomst Hoofd-halsoncologie

Wij nodigen u graag uit voor de interactieve Verwijzersbijeenkomst van de Regionale Tumorwerkgroep Hoofd-halsoncologie. Tijdens deze bijeenkomst praten wij u bij over de nieuwste inzichten in de diagnostiek en behandeling en volgen we de patiënt in zijn/haar zorgtraject. Daarnaast is er ruimte om met elkaar in gesprek te gaan over onze samenwerking.

Voor wie?KNO-artsen, kaakchirurgen, huisartsen, tandartsen en andere geïnteresseerden
Wanneer?Woensdag 21 september van 19.00 tot 21.30 uur (inloop vanaf 18.30 uur, broodjes aanwezig)
Waar? UMC Utrecht HEIDELBERGLAAN 100, Q-gebouw Auditorium

Meer informatie over de verwijzersbijeenkomst vindt u hier.

Behandelingen uitklapper, klik om te openen

Onderzoek & diagnose uitklapper, klik om te openen

Om te onderzoeken of er sprake is van een tumor kunnen de volgende onderzoeken worden gedaan. U vindt nadere uitleg in de informatiebalk onder deze lijst.

  • Biopsie
  • Onderzoek onder narcose (kijkoperatie)
  • CT-scan
  • PET-scan
  • MRI
  • Echo van de hals met punctie
  • Longfoto (X-thorax) of longscan (CT-thorax)
  • Orthopantomogram (OPG) 
  • Conebeam CT (CbCT)
  • Gebitscontrole door ZTD
  • Bloedonderzoek

Ziektebeelden uitklapper, klik om te openen

De afdeling Hoofd-hals Chirurgische Oncologie behandelt tumoren in:

Uitleg over de onderzoeken uitklapper, klik om te openen

MRI (Magnetic Resonance Imaging)

Een MRI-scan maakt 'dwars- of lengtedoorsneden' van het lichaam zichtbaar, waardoor een eventuele tumor en/of uitzaaiingen in beeld komen. Tijdens dit onderzoek ligt u in een soort koker. Sommige mensen ervaren het onderzoek daardoor als benauwend. Een MRI-apparaat maakt nogal wat lawaai. Hiervoor krijgt u oordopjes in; soms kunt u naar (uw eigen) muziek luisteren. Soms wordt tijdens het onderzoek via een bloedvat in uw arm een contrastvloeistof toegediend.

Echo hals met punctie

Echografie is een onderzoek met behulp van onhoorbare geluidsgolven. Nadat op uw huid een gelei is aangebracht, beweegt de echografist een klein apparaat over uw hals dat geluidsgolven uitzendt. De afbeeldingen op het beeldscherm kunnen op foto's worden vastgelegd.

Zonder punctie is echografie een eenvoudig, niet belastend onderzoek. Als bij dit onderzoek lymfeklieren te zien zijn die mogelijk uitzaaiingen bevatten, verricht de röntgenoloog tijdens de echografie een punctie. Veel patiënten ervaren deze punctie als vervelend. De röntgenoloog prikt met een dunne naald in de desbetreffende lymfeklier om cellen op te zuigen. De weggenomen cellen worden in het laboratorium nader onderzocht.

Longfoto (X Thorax) of longscan (CT-thorax)

Longfoto’s zijn om na te gaan of er uitzaaiingen of andere afwijkingen in de longen zijn. Meestal gaat het om twee overzichtsfoto's, van voren en van opzij. Soms is het nodig een uitgebreider onderzoek te doen met behulp van een CT-scan van de longen.

Orthopantomogram (OPG)

Een OPG is een röntgenfoto van de tanden en kaken. Het wordt ook wel panoramafoto genoemd. De foto wordt gemaakt met een speciaal apparaat, dat rond uw gezicht draait. Tijdens de opname blijft u stil staan

Conebeam CT (CbCT)

De CbCT wordt op dezelfde manier gemaakt als de OPG. U zit op een stoel en het apparaat draait langzaam om u heen. Via reconstructietechnieken worden de beelden driedimensionaal weergegeven.

Gebitscontrole door Ziekenhuis Tandheelkundige Dienst

De Ziekenhuis Tandheelkundige Dienst heet ook wel Hospital Dental Service (HDS).
De ziekenhuistandarts controleert uw gebit en kijkt of u ontstekingen in het gebit of in de kaak hebt. Als u geen eigen gebit meer heeft, gaat de tandarts na of er wortelresten zijn achtergebleven. Het is belangrijk dat uw gebit gezond is, vooral wanneer u bestraling als behandeling krijgt.

Bloedonderzoek

Na afloop van uw eerste polibezoek, gaat u naar het poliklinische priklaboratorium. Daar wordt bloed afgenomen voor bloedonderzoek, onder andere om de werking van uw nieren te controleren. 

Biopsie

Voor de behandeling moet vastgesteld worden uit welk weefsel de tumor bestaat. Daarvoor wordt een stukje van het weefsel dat er afwijkend uitziet weggenomen. Dit noemt men een biopsie. Een patholoog onderzoekt dit stukje met een microscoop in het laboratorium. Soms verricht de arts de biopsie door plaatselijke verdoving met behulp van een spray of injectie. Als dit niet mogelijk is, bijvoorbeeld omdat het verdachte plekje te diep in de keel ligt, gebeurt dit onder narcose. Dit heet een kijkoperatie (scopie).
Vaak is er al een biopsie gedaan door de verwijzende arts. Als dat bij u het geval is, wordt het weefsel opgevraagd. De patholoog in het UMC Utrecht kijkt dit opnieuw na. Een biopsie hoeft dan meestal niet opnieuw gedaan worden.

Onderzoek onder narcose (kijkoperatie)

Om de tumor en het omliggende weefsel zorgvuldig te kunnen inspecteren, verricht de arts soms een kijkoperatie onder narcose. De kijkoperatie kan ook gedaan worden om een eventuele tweede tumor in het mond- en keelgebied uit te sluiten.  Als er nog niet eerder een biopsie is gedaan, dan doet de arts dit tijdens dit onderzoek. Vaak worden biopten op meerdere plaatsen verricht in de mond of keel. De patholoog beoordeelt de biopten in het laboratorium onder de microscoop. Het duurt ongeveer een week voordat er uitslag van een biopt is.

Wanneer u een kijkoperatie krijgt, gaat u als voorbereiding op de narcose naar de Polikliniek voor Pré Operatieve Screening (POS poli). Om een goed beeld te krijgen van uw lichamelijke toestand heeft u een gesprek met de anesthesioloog of verpleegkundige, die u ook uitleg geeft over de narcose. De anesthesioloog schat in welke risico’s voor u verbonden zijn aan de operatie en de anesthesie. En hoe deze kunnen worden beperkt. Zo nodig wordt een ECG (hartfilmpje), bloedonderzoek en een longfoto gemaakt.

CT-scan (computertomografie)

De CT-scan brengt organen heel precies in beeld. Het apparaat maakt doorlopend röntgenopnames waarmee het betreffende lichaamsdeel als het ware in plakjes wordt afgebeeld. Deze 'doorsneden' geven een beeld van de plaats, grootte en uitbreiding van de (mogelijke) tumor en/of uitzaaiingen. Vaak is een contrastvloeistof nodig. Daarom is het advies om twee uur voor het onderzoek niet te eten en te drinken.

PET scan (Positron Emissie Tomografie)

Een PET scan is een nucleaire scan. Bij het onderzoek krijgt u licht radioactieve suikers toegediend. De radioactiviteit is zeer snel weer verdwenen. Voor het verbranden en ombouwen van voedingsstoffen gebruikt het lichaam onder andere suikers en vetten. Dit noemt men de stofwisseling. Kankercellen gebruiken vaak meer suiker dan gezonde cellen en hebben dus een hogere stofwisseling. Een PET scan detecteert kleine hoeveelheden radioactieve suiker, die enkele uren daarvoor is toegediend. De suiker verzamelt zich op plaatsen in het lichaam waar veel stofwisseling plaatsvindt. De PET-camera brengt de verspreiding van deze stof door het lichaam in beeld. Op deze manier kan men onderzoeken hoe de stofwisseling verloopt en kunnen afwijkingen zichtbaar worden die mogelijk met tumorgroei te maken hebben.

Poliklinieken uitklapper, klik om te openen

In het UMC Utrecht heeft de Hoofd-halsgeneeskunde 3 poliklinieken:

Verpleegafdelingen uitklapper, klik om te openen

Opname in verband met de behandeling van hoofd-halskanker kan op verschillende afdelingen plaatvinden. Waar u wordt opgenomen hangt af van de behandeling die u op dat moment krijgt.

Opname in verband met operatie:

Behandeling met  chemotherapie of immunotherapie:

Zorgverleners uitklapper, klik om te openen

Op de polikliniek zijn verschillende medewerkers werkzaam, zoals medisch specialisten, artsen in opleiding tot specialist (AIOS), co-assistenten, verpleegkundig specialisten, medewerkers Medische Assistentie Ambulante Zorgverlening (MAAZ), tandartsassistenten en doktersassistenten.

Naast deze medewerkers ontmoet u op de polikliniek vaak ook nog andere medewerkers zoals de radiotherapeut, de diëtist , de mondhygiënist  of de logopedist.

Meer over de afdeling Hoofd-hals chirurgische oncologie uitklapper, klik om te openen

Zorg en behandeling van hoofd-halstumoren

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Verpleegafdeling

De verpleegafdeling Hoofd Hals Chirurgische Oncologie heeft 14 bedden.

Wetenschappelijk onderzoek

De afdeling Hoofd-Hals Chirurgische Oncologie voert intensief wetenschappelijk onderzoek uit. Sommige onderzoeken maken deel uit van grote internationale studies, andere zijn kleinschalig en beperkt tot een enkele afdeling of patiëntencategorie.
Als patiënt kunt u in aanraking komen met wetenschappelijk onderzoek. Vanzelfsprekend wordt u altijd eerst om toestemming gevraagd om deel te nemen aan een wetenschappelijk onderzoek.

Symposium Nieuwe ontwikkelingen bij hoofd-halskanker – dinsdag 5 april 2022

Op dinsdag 5 april 2022 verzorgde het UMC Utrecht een symposium over nieuwe ontwikkelingen bij hoofd-halskanker. >Klik hier om het symposium terug te kijken.

Opleiding en onderwijs

De afdeling Hoofd-Hals Chirurgische Oncologie levert een bijdrage aan de opleiding van studenten. Co-assistenten lopen stage op de afdeling. Ook leidt de afdeling KNO-artsen, Kaakchirurgen en Hoofd-Halschirurgen op.
Op de verpleegafdeling werken naast gediplomeerde (oncologie) verpleegkundigen ook studenten verpleegkunde.
Bij- en nascholing van medewerkers heeft een hoge prioriteit.

Samenwerkingsverbanden

De afdeling Hoofd-Hals Chirurgische Oncologie heeft een intensief samenwerkingsverband met het Medisch Spectrum Twente in Enschede en met de Radiotherapiegroep Deventer (voormalig RISO).
De afdeling is actief binnen de Nederlandse Werkgroep Hoofd-Hals Tumoren (NWHHT).

Contact uitklapper, klik om te openen

Met vragen over het specialisme Hoofd-Hals Chirurgische Oncologie, kunt u contact opnemen met:
hoofdhalsoncologie@umcutrecht.nl

of telefonisch met:

  • Poli KNO 088-7558890
  • Poli Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie/Bijzondere Tandheelkunde 088-7557762

Verwijzend artsen kunnen contact opnemen via 06 5523 4310

De afdeling is bereikbaar van 09.00 - 17.00 uur

Bedankt voor uw reactie!

Heeft deze informatie u geholpen?

Graag horen we van u waarom niet, zodat we onze website kunnen verbeteren.

Werken bij het UMC Utrecht

Contact

Afspraken

Praktisch

umcutrecht.nl maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Wij plaatsen zelf ook cookies om onze site te verbeteren.

Lees meer over het cookiebeleid

Akkoord Nee, liever niet