Vorige

Borstkanker

Bij borstkanker zit er een kwaadaardig gezwel (een tumor) in de borst. Dat gezwel is ontstaan door ongeremde celdeling.



Symptomen

De ontdekking van afwijkingen zoals een knobbeltje in de borst, pijnklachten of vochtafscheiding uit de tepel is een nare ervaring. Dat geldt ook als bij het Bevolkingsonderzoek op Borstkanker iets is gevonden dat nader onderzoek nodig maakt. Er moet dan snel duidelijkheid komen: wat is er aan de hand? Is het goed of is het kwaadaardig? De artsen van de mammapoli geven antwoord op die vragen. ‘Mamma’ is het Latijnse woord voor borst. Een mammapoli is dan ook een polikliniek die gespecialiseerd is in het onderzoeken van borstafwijkingen. 

Borstkanker en het UMC Utrecht

Wat kunt u van ons verwachten

  • Nieuwste behandelmethoden en -apparatuur
  • Toegang tot behandelingen in studieverband
  • Expertise van topspecialisten
  • Een vast contactpersoon voor al uw vragen
     

Samenwerking AMZ in Bilthoven

Het UMC Utrecht Cancer Center en het Alexander Monro Ziekenhuis (AMZ) werken samen. Bijvoorbeeld op het gebied van pathologie, radiotherapie en erfelijkheidsonderzoek in families van AMZ-patiënten. Een deel van 'onze' operaties vindt ook plaats in het AMZ in Bilthoven. Daardoor hoeven patiënten met borstkanker minder lang op hun operatie te wachten. 

 

Oorzaken

Wat is kanker?

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende ziekten. Al die ziekten hebben iets met elkaar gemeen. Het normale proces van lichaamscellen die zichzelf delen en vernieuwen is verstoord. Daardoor is er een ongeremde celdeling op gang gekomen. Deze ‘ontketende’ cellen kunnen door gezond lichaamsweefsel heen groeien. Dat brengt schade toe aan lichaamsfuncties. Kanker moet altijd behandeld worden. Op de pagina 'Over kanker' vindt u meer informatie.

Wat is borstkanker?

Bij borstkanker begint de ongeremde celdeling in de borst Er kan dan een kwaadaardige tumor (een gezwel) ontstaan. Kwaadaardig betekent:

  • de kankercellen kunnen door ander lichaamsweefsel heen groeien
  • de kanker kan zich door het lichaam verspreiden via bloed en lymfevaten (uitzaaien)

Bij borstkanker breiden de tumorcellen zich eerst uit in de melkgangen en borstklieren, daarna naar het omringende borstweefsel en de lymfebanen. Van daaruit kunnen ook andere lichaamsdelen aangetast worden.

Borstkanker is niet het gevolg van een ongezonde leefstijl. Voor borstkanker geldt: er zijn weinig mogelijkheden om het risico te verkleinen. Er zijn wel risicofactoren bekend, zoals vroeg kinderen krijgen en een late overgang.

In 5 tot 10% van de gevallen heeft borstkanker een erfelijke oorzaak. Als er een vermoeden is dat in uw familie erfelijke borstkanker voorkomt, kunt u verwezen worden naar het erfelijkheidsspreekuur van de afdeling Genetica. Daar kan erfelijkheidsonderzoek worden gedaan.

Borstkankerspecialist UMC Utrecht Cancer Center

Prof.dr. Elsken van der Wall

Wie kan borstkanker krijgen?

Iedereen kan borstkanker krijgen. Ook jonge mensen, al gebeurt dat niet vaak. Borstkanker is een veel voorkomende ziekte in Nederland. Per jaar krijgen meer dan 12.000 vrouwen te horen dat zij borstkanker hebben.

Ook mannen kunnen borstkanker krijgen. Het aantal gevallen ligt wel veel lager dan bij vrouwen. Ongeveer 1 procent van de borstkankerpatiënten is man. Op deze site staat een apart informatiedossier over borstkanker bij mannen.

Hoe het ontstaat

Borstkanker is niet het gevolg van een ongezonde leefstijl. Voor borstkanker geldt: er zijn weinig mogelijkheden om het risico te verkleinen. Er zijn wel risicofactoren bekend, zoals vroeg kinderen krijgen en een late overgang.

In 5 tot 10% van de gevallen heeft borstkanker een erfelijke oorzaak. Als er een vermoeden is dat in uw familie erfelijke borstkanker voorkomt, kunt u verwezen worden naar het erfelijkheidsspreekuur van de afdeling Genetica. Daar kan erfelijkheidsonderzoek worden gedaan.

Onderzoek en diagnose

Sneldiagnostiek: Binnen een dag terecht

Als u 's morgens vroeg wordt aangemeld kunt u nog op dezelfde dag terecht op de mammapoli van het UMC Utrecht voor sneldiagnostiek. 'Vroeg' betekent dat u voor 11 uur op de poli kunt zijn. Bij aanmelding later op de dag kunt u een afspraak maken voor de volgende werkdag. 088 75 505 55

Onderzoek

Op de mammapoli weten we bij de meeste vrouwen binnen een dag wat er aan de hand is. Mochten we borstkanker vaststellen, dan hebben we op dezelfde dag ook al een behandelplan voor u. Om borstkanker vast te stellen, doorloopt u samen met onze specialisten een aantal stappen.

Standaardonderzoeken

  • Gesprek en onderzoek bij de chirurg of verpleegkundig specialist
  • Mammografie (borstfoto’s )

Vervolgonderzoeken

Na het gesprek en de mammografie kunnen nog meer onderzoeken nodig zijn. Niet iedereen krijgt dezelfde vervolgonderzoeken. De volgende onderzoeken zijn mogelijk:

Vrouw kijkt op telefoon

Wat moet u meenemen?

Hebt u een afspraak in het UMC Utrecht of wordt u opgenomen? Neem dan het volgende mee.

Lees meer

Tips voor het gesprek

Veel mensen vinden het prettig als ze het gesprek met hun zorgverlener kunnen voorbereiden. Deze tips kunnen u daarbij helpen.

Lees meer

Uitslag

Aan het einde van de dag bespreekt u de voorlopige uitslagen van de onderzoeken die zijn gedaan. Meestal kunnen we de diagnose meteen stellen. U hoort dus nog op de eerste onderzoeksdag of er wel of geen kanker is gevonden.

Als we met een biopt weefsel uit het knobbeltje halen, kan de uitslag langer duren. Dat geldt wanneer het biopt is genomen na 11 uur 's ochtends. U moet soms op een later tijdstip terugkomen voor een biopt (binnen 3 dagen). Daarna duurt het nog 2 tot 4 dagen voordat de uitslag er is.

Bij de meeste vrouwen die worden verwezen naar de mammapoli wordt gelukkig geen kanker gevonden. Maar bij ongeveer 20% van de vrouwen wel. Dan komt er in korte tijd veel op u af.

Als u de diagnose borstkanker krijgt is er ook al een voorlopig behandelplan. Dat wordt met u besproken. Uw eigen wensen en voorkeuren spelen een grote rol in het definitieve behandelplan. Er wordt bijvoorbeeld met u afgesproken of u (direct) een borstreconstructie wilt.

Behandeling

Hoe we de borstkanker behandelen, is afhankelijk van uw situatie. U stelt samen met uw arts een behandelplan op. Er zijn dus verschillende manieren om borstkanker te behandelen. Soms bestaat de behandeling uit één van die methoden. Soms passen we een combinatie toe.

De belangrijkste behandelmogelijkheden zijn:

Operatie

We kunnen borstkanker met een operatie behandelen. Er zijn twee soorten operaties: een borstsparende operatie of een borstamputatie. Beide behandelingen bieden gelijke kans op genezing.

Bij een borstsparende operatie nemen we het gezwel uit de borst weg, maar de borst zelf blijft behouden. Een borstsparende operatie wordt altijd gevolgd door bestraling (radiotherapie). Bij een borstamputatie nemen we de hele borst weg. Bestraling is daarna meestal niet meer nodig. Het is afhankelijk van uw situatie welke operatie voor u het meest geschikt is.

Chemotherapie

Bij chemotherapie behandelen we de kanker met cytostatica. Dat zijn medicijnen met een celdodend effect. Ze zorgen ervoor dat de tumorcellen zich niet meer kunnen delen.

Radiotherapie

Radiotherapie of bestraling is een behandeling waarbij kankercellen worden gedood door röntgenstralen precies op de tumor te richten.

Hormoontherapie

Hormoontherapie is een behandeling met medicijnen. De tabletten zorgen dat vrouwelijke hormonen geen invloed kunnen uitoefenen op de groei van tumorcellen.

 

Behoud van vruchtbaarheid

Als u nog kinderwens hebt is het goed om dat met uw arts te bespreken. Dan wordt bezien hoe daar het best rekening mee gehouden kan worden bij uw behandeling. Een ander woord voor behoud van vruchtbaarheid is: fertiliteitspreservatie.

Borstreconstructie na borstkanker

Een borstreconstructie is een operatie waarbij een plastisch met lichaamseigen weefsel of een prothese de borst 'namaakt'. Dat noemen we een recontructie. Deze reconstructie bij borstkanker of na het preventief verwijderen van de borsten bij een gen-mutatie, is bij vrijwel iedere vrouw mogelijk.

De behandeling van borstkanker in het UMC Utrecht

Zorg op maat

Wetenschappelijk onderzoek

In het UMC Utrecht wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan om de kennis van borstkanker en van behandelingen te vergroten.

Meer informatie

Wat u zelf kunt doen

Risico op lymfoedeem beperken

Lymfoedeem is een zwelling die ontstaat door vochtophoping. Lymfoedeem ontstaat als de afvoerbanen van het lymfstelsel niet meer bruikbaar zijn. Bijvoorbeeld als de lymfklieren die naar de oksel lopen in een operatie zijn verwijderd. Lymfoedeem kan ook ontstaan door bestraling. Na de behandeling kunt u het risico op lymfoedeem beperken. In het ziekenhuis krijgt u instructie en informatie over het voorkomen van lymfoedeem.

Vooruitzichten

De kans op genezing bij borstkanker is de laatste jaren gestegen. Dit komt doordat  de kennis over borstkanker groter wordt en de behandelmogelijkheden beter. 

Overlevingscijfers geven altijd een gemiddelde aan. De vooruitzichten voor een individuele patiënt hangen vooral af van de grootte van de tumor, van de vraag of er uitzaaiingen zijn en van het soort borstkanker.
 

Emotionele gevolgen

De boodschap: ‘u hebt kanker’ is vaak verpletterend. Alles is ineens anders: toekomst, gezinsleven, werk, gedachten … Het is logisch dat het evenwicht in uw bestaan verstoord is. En dat dat een tijd duurt, zelfs als u met succes behandeld bent. Veel mensen krijgen belangrijke steun van hun familie en vrienden. En van hun behandelende arts en verpleegkundigen. Toch is het heel normaal om een beroep te doen op extra ondersteuning buiten uw eigen kring.

Er zijn verschillende vormen van hulp en ondersteuning bij kanker

Aanvullende informatie

Vaste contactpersoon

Alle borstkankerpatiënten in het UMC Utrecht hebben een vaste contactpersoon. De vaste contactpersoon is uw centrale aanspreekpunt, zowel voor medische vragen als voor vragen over de planning van afspraken en behandelingen.

Monitor borstkankerzorg

Op de site van de BorstkankerVereniging Nederland (BVN) vindt u de Monitor Borstkankerzorg. Dat is een hulp bij het kiezen van een geschikt ziekenhuis. De Monitor Borstkankerzorg combineert ervaringen van patiënten met informatie die de ziekenhuizen geven over hun zorg aan borstkankerpatiënten. Niet iedereen vindt dezelfde dingen belangrijk. U kunt zelf invullen aan welke voorwaarden een ziekenhuis voor u moet voldoen. De Monitor Borstkankerzorg geeft dan aan welke ziekenhuizen voldoen aan uw wensen.

Kwaliteitsvenster borstkanker

Er is een speciaal 'kwaliteitsvenster' van ziekenhuizen voor de behandelresultaten van borstkanker. Hiermee ziet u in één oogopslag hoe het UMC Utrecht scoort ten opzichte van andere ziekenhuizen. U vindt ook vergelijkingsinformatie over  tien onderwerpen die belangrijk zijn voor de kwaliteit van zorg. Bijvoorbeeld de wachttijden en ook het rapportcijfer dat de afdeling van de patiënten krijgt.

MR-HIFU: Kunnen wij straks iedereen opereren zonder snijden?

Dagelijks sterven 9 Nederlanders aan borstkanker. Een nieuwe, baanbrekende methode voor het behandelen van een tumor is ‘opereren zonder snijden’. Via innovatieve beeldgestuurde technologie (MRI HIFU) kan de arts de tumor exact lokaliseren. Vervolgens kan via verhitting de tumor worden weggebrand. De huid hoeft niet opengemaakt te worden. Om deze behandeling door te ontwikkelen en in de kliniek te onderzoeken is uw steun hard nodig.

Zorgkosten

Het UMC Utrecht maakt ieder jaar afspraken met zorgverzekeraars over de tarieven van zorgkosten. Deze tarieven hebben invloed op de hoogte van uw zorgpremie. Wij vinden het belangrijk dat de tarieven voor u als patiënt zo inzichtelijk mogelijk zijn. Zo kunt u vooraf zien wat uw behandeling bij het ziekenhuis kost. Daarom kunt u hier alle tarieven voor behandelingen van de zes grote zorgverzekeraars bekijken. 

Hebt u vragen?

Poliklinieken

Borstkanker wordt door verschillende specialisten behandeld. U kunt dan ook met verschillende poliklinieken te maken hebben:

Diagnose en chirurgische zorg

Chemotherapie

Radiotherapie

Erfelijkheidsonderzoek

Borstreconstructie

 

Verpleegafdelingen

Borstkanker wordt door verschillende artsen behandeld. Als u in het ziekenhuis verblijft, bepaalt het specialisme van uw behandelend arts op welke plaats dat is.

Operatie 

Chemotherapie

Radiotherapie (bestraling)

> Dagbehandeling radiotherapie

Onderzoek

Behandelingen